“Ik moest urenlang blijven zitten en mocht niet bewegen. Ik dacht dat een valse bekentenis afleggen mijn enige uitweg was,” vertelt Shinobu Yamagishi tijdens een persconferentie vandaag in Tokio. Hij zat 248 dagen in voorarrest op verdenking van fraude. Na een twee jaar durende rechtszaak werd hij onschuldig bevonden.
Hij klaagde achteraf met succes de staat aan voor het afdwingen van een bekentenis. Yamagishi is een van vele slachtoffers van de gijzelpraktijken door de Japanse politie, zegt Human Rights Watch in een rapport dat vandaag is uitgekomen.
Zwak rechtssysteem
Verdachten van een misdrijf kunnen in Japan tot 23 dagen in voorarrest geplaatst worden voor elk strafbaar feit. De meeste misdrijven kunnen in meerdere strafbare feiten opgedeeld worden, wat in de praktijk betekent dat een verdachte maandenlang in voorarrest gehouden kan worden zonder een officiële aanklacht te horen.
Daarbovenop kan met goedkeuring van een rechter het voorarrest voor onbepaalde tijd verlengd worden. Het rechtssysteem zit zo in elkaar dat de politie en rechters innig samenwerken. In bijna 95 procent van de gevallen gaat een rechter akkoord met de aanvraag van verlenging door de politie.
De persoonlijke gevolgen hiervan kunnen zeer ingrijpend zijn. Werkgevers mogen werknemers ontslaan als ze slechts verdacht worden van een strafbaar feit, of als ze te lang van werk wegblijven als gevolg van een voorarrest, zelfs als de persoon uiteindelijk onschuldig blijkt. Daarnaast worden in Japan de namen van verdachten vanaf hun 18e vrijgegeven aan het publiek, wat leidt tot permanente reputatieschade.
Niet alle misdrijven leiden tot een officiële aanklacht. Ongeveer de helft van de zaken die de politie onderzoekt, worden niet vervolgd. Zaken die wel voorgelegd worden bij aanklagers, leiden vrijwel gegarandeerd tot een veroordeling: 99 procent hiervan eindigen in een schuldvonnis.