In Japan werden in 2024 686.000 baby’s geboren, terwijl in hetzelfde jaar ruim 1,6 miljoen Japanners overleden. De recordgetallen illustreren Japan als het schoolvoorbeeld van vergrijzing. Om pensioenen overeind te houden zet de overheid in op langer doorwerken.
Spartelende ouderen met schuimen zwemplankjes dartelen langs elkaar heen in het water. Met de armen op de gele overloopgoten, die rondom dit zwembad zijn aangelegd, rust een enkeling uit terwijl ze andere deelnemers luidkeels aanmoedigen om door te zetten. „Over een paar minuten beginnen we met de aerobics-klas”, zegt de 68-jarige zwembadmanager Akio Nakajo.
Na het piepende waarschuwingssignaal dat de opwarmronde voorbij is schuift de groep naar één kant van het bad. Gesprekken weerkaatsen tegen de muren. „Sommigen komen hier al meer dan dertig jaar”, vertelt Nakajo, terwijl hij de deelnemers van de ouderenklas één voor één een fijne ochtend wenst. De zwemmers uit de buurt, hier in het zuiden van de stad Osaka, knikken hem glimlachend toe. „Het zijn vaste gezichten.”
Japan staat bekend als het schoolvoorbeeld van een vergrijzende samenleving. Bijna een derde van de bevolking is inmiddels 65 jaar of ouder, en de groep 75-plussers groeit sneller dan het aantal nieuwgeboren kinderen. In 2024 kwamen er 686.000 baby’s bij, terwijl in datzelfde jaar ruim 1,6 miljoen Japanners overleden. Recordgetallen die de demografische onbalans onderstrepen.
En dat heeft gevolgen voor de beroepsbevolking. Waar in de jaren zestig nog negen werkenden het pensioen van één oudere ondersteunden, zijn dat er vandaag maar twee. In de komende decennia dreigt die verhouding verder te kantelen, met ingrijpende consequenties voor de arbeidsmarkt én de houdbaarheid van het pensioenstelsel.