Tomiichi Murayama (1924-2025). „Erken wat Japan verkeerd heeft gedaan in de Tweede Wereldoorlog om herhaling te voorkomen.” Het was één van de belangrijkste boodschappen van Tomiichi Murayama, die hij ook na zijn premierschap bleef uitdragen. Hij is 101 geworden.
Tomiichi Murayama, oud-premier van Japan en een van de invloedrijkste stemmen van het pacifisme, is vrijdag op 101-jarige leeftijd overleden. In 1995 sprak hij in een televisietoespraak „diep berouw en oprechte excuses” uit voor de daden van Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog. In een land waar het omstreden is om oorlogsschuld openlijk te erkennen, gold dat als uitzonderlijk.
Die spijtbetuiging staat bekend als de ‘Murayama-verklaring’ en werd een moreel ijkpunt voor de manier waarop Japan met zijn oorlogsverleden omgaat. Het hielp de moeizame relaties met onder meer Nederland en Indonesië te verbeteren.
Murayama werd in 1994 onverwacht premier toen zijn Socialistische Partij samen met de Nieuw Partij Sakigake en de Liberaal Democratische Partij een coalitie sloot. De nuchtere vakbondsman van het platteland bleek een voorzichtige bestuurder die een kabinet leidde waarin zijn eigen partij niet de grootste was. Om de samenwerking te faciliteren erkende hij het belang van de Japanse Zelfverdedigingstroepen en van het veiligheidsverdrag met de Verenigde Staten, maar hij koppelde dat steeds aan een ondubbelzinnige pacifistische boodschap: deze middelen bestonden slechts om de vrede te bewaren.