“Ik ben Japan dankbaar voor de consequente steun en standvastige houding sinds het begin van de Russische invasie”, verklaarde de Oekraïense president Zelensky in een opmerkelijk X-bericht in het Japans, kort na zijn telefoongesprek met de kersverse premier Takaichi. “Ook onze dank voor het besluit om deze winter energieapparatuur te leveren.”
Japan is een van de trouwste partners van Oekraïne. Niet door wapens te leveren, maar door miljarden aan investeringen en hulpgoederen. Opvallend is hoe breed die steun leeft in een land waar de oorlog aanvankelijk als ver weg werd gezien. Maar in Tokio heerst de angst dat wie nu zwijgt bij agressie, de deur openzet voor conflicten dichter bij huis.
Toen Japan begin 2022 helmen, vesten en generatoren naar Oekraïne stuurde, gebeurde dat vrijwel geruisloos. Toch betekende het een duidelijke breuk met de voorzichtige lijn die het land sinds de Tweede Wereldoorlog in zijn buitenlandbeleid heeft gevolgd.
Paralellen met China
“Japan heeft net als Oekraïne geleden onder Russische invloed”, verklaart Yoichiro Sato, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Ritsumeikan Universiteit. “Alleen had Japan de kans zich daartegen te verzetten, en versloeg het Rusland zelfs in 1905”, vervolgt hij. “De huidige Japanse beleidsmakers wantrouwden Rusland al, maar zijn er nu ook van overtuigd dat een Russische overwinning hun bondgenoot China zal aanmoedigen om Taiwan binnen te vallen.”